Komedi Lemah Dalam Duyung

ANTARA cerita dongeng yang begitu popular hingga ke seluruh dunia ialah duyung iaitu sejenis ikan yang berbadan dan kepala manusia wanita yang jelita, tetapi kakinya adalah ekor ikan.

Dongeng duyung sudah berada begitu lama sejak zaman Rom lagi. Ia dipopularkan lagi oleh penulis Denmark, Hans Christian Anderson melalui cerita kanak-kanaknya, The Little Mermaid hinggakan patung duyung telah menjadi ikon pelabuhan Copenhagen yang begitu terkenal.

Kewujudan duyung sama ada ia dongeng terus menjadi misteri yang begitu menarik.

Disebabkan oleh populariti dan misteri kisah dongeng duyung, ia telah difilemkan dengan beberapa pendekatan, antara yang cukup popular ialah filem Splash (1984) lakonan Tom Hanks dan Daryl Hannah dan filem animasi Walt Disney, Little Mermaid (1989).

Malah filem Melayu keluaran Cathay Keris semasa di Singapura juga telah pernah menghasilkan filem Duyung. Yang terbaru tentulah filem Duyung, lakon layar dan arahan oleh Abdul Razak Mohaideen terbitan KRU Films.

Sebagai sebuah filem, Duyung ialah sebuah filem dalam genre fantasi moden. Sebagai sebuah filem fantasi, ia sebenarnya sama dalam kelompok filem seram dan fiksyen sains.

Filem fantasi meneroka subjek yang kita sebenarnya tidak begitu tahu atau pasti dan ia tidak dilihat sebagai sesuatu yang real.

Fantasi ini sebahagian daripada realiti di bawah sedar dan dunia mimpi. Bagaimanapun, sebagai sebuah filem fantasi moden, Duyung samalah seperti filem Jurassic Park (1993) arahan Steven Spielberg, filem yang menghidupkan semula dinosaur yang telah pupus ribuan tahun dahulu.

Filem ini telah mengkaburkan elemen rekaan dan realiti melalui kehebatan mise en scene ciptaan teknologi digital CGI.

Dalam Duyung, watak Jimmy (Saiful Apek) digambarkan sebagai gemar berimaginasi tentang kemunculan duyung, makhluk yang sering diceritakan oleh ibunya semasa Jimmy kecil lagi. Kerana sikapnya itu, Jimmy yang sering ditemani Orix (lakonan Yassin) makhluk seperti beruk tidak dihiraukan oleh penduduk kampung dan sering dianggap gila.

Bagaimanapun, pada suatu malam Jimmy benar-benar dikunjungi ikan duyung yang bernama Puteri (lakonan Maya Karin).

Kemunculan ikan duyung yang diceritakan oleh Jimmy bagaimanapun tidak dipercayai oleh orang kampung sehinggalah duyung tersebut dapat dijerat oleh pukat Kordi (Awie) dan dipertonton kepada orang kampung.

Jimmy terpaksa menyelamatkan si duyung yang hendak dijual oleh Kordi kepada taukeh sarkis.

Dari satu aspek terdapat keselarasan menarik dalam naratif filem duyung ini. Antara Jimmy yang gemar berimaginasi hingga sering tenggelam dalam dunia ilusinya dan pertemuannya dengan si duyung selaras dengan dunia khayalan dan dunia sebenar.

Dan pertemuan itu berlaku di waktu malam dan secara rahsia antara mereka berdua sahaja. Oleh sebab itu pertemuan antara Jimmy dengan Duyung boleh sahaja sebenarnya tidak berlaku dan ia hanya muncul dalam imaginasi Jimmy.

Tetapi apabila kemunculan duyung menjadi heboh di kampung itu, duyung akhirnya terpaksa menghilangkan diri demi keselamatan dirinya.

Dan kisah duyung ini kemudiannya akan kekal dalam ingatan orang kampung sahaja.

Bagaimanapun, naratif dalam Duyung tidak benar-benar mengangkat watak Jimmy dan si Duyung dengan pendekatan dan gagasan yang lebih menarik.

Yang diutamakan oleh naratif filem ini ialah adegan komik dan lucu. Duyung sebagai makhluk yang penuh misteri tidak diperlihatkan elemen mistiknya.

Malah apabila imej duyung sudah dimuncul seawal pembukaan filem ini maka ia telah menghilangkan kesan misteri dalam kisah fantasi yang menjadi kunci utama filem Duyung.

Kelemahan ini sebenarnya adalah sebahagian daripada kelemahan ketara plot filem ini yang gagal meyakinkan kita dengan struktur penceritaan melalui jalinan watak dan peristiwa yang menarik.

Hubungan watak Jimmy dengan watak Puteri tidak memperlihatkan hubungan yang istimewa.

Begitu juga hubungan tiga segi Jimmy dengan gadis pujaannya Aspalela (Yasmin) dan Kordi adalah lemah untuk menghasilkan konflik hubungan.

Malah, Saiful Apek yang memegang watak Jimmy langsung tidak dapat membezakan antara diri dan lawaknya seharian dengan melakonkan watak Jimmy.

Sebab itu kita dapat mendengar dialog-dialognya yang ‘entah apa-apa’.

Walaupun sebuah filem komedi memerlukan dialog yang disampaikan secara spontan tetapi ia perlu terkawal dan yang penting mempunyai makna.

Malah filem ini tidak ubah seperti sebuah drama radio yang mana adegan-adegannya sentiasa dipenuhi dengan dialog yang panjang hingga membosankan.

Kasihan Maya Karin yang memegang watak Duyung, dia hanya perlu berenang dan muncul di permukaan air, tetapi kemunculannya tidak membawa banyak makna dan tujuan.

Sebagai sebuah filem komedi, Duyung sebenarnya boleh menjadi cukup menarik jika dialognya terkawal dan naratifnya dapat mengeksploit elemen suspen dan misteri dengan baik.

Tetapi disebabkan pengarahnya gagal memberikan pendekatan baru, maka Duyung sekadar sebuah filem hiburan dan komedi biasa sahaja.

DUYUNG

Arahan: Abdul Razak Mohaideen

Lakon layar: Abdul Razak Mohaideen

Pelakon: Saiful Apek, Maya Karin, Yasmin Hani, Yassin, Awie, Abu Bakar Omar, Rosnah Mat Aris, Raja Noor Baizura dan lain-lain.

Powered by Utusan Malaysia